‘Herstel’

Ik heb een sociale angststoornis. De paniek kan zijn kop opsteken in elke treinreis, bij elk supermarktbezoek, elke keer dat ik de buurvrouw tegen kom, elke keer als de telefoon overgaat, elke afspraak. Ik ben bang voor het oordeel van anderen. Ik heb deze angst altijd gehad en hoe vaak ik de angst ook aanga, in een nieuwe situatie of met nieuwe mensen komt het terug. Ook in situaties die ik al honderd keer heb meegemaakt, met mensen die ik van jongs af aan ken, kan ik gaan blozen, trillen, beven, dichtklappen of in paniek raken.

Ik kan daar met therapie beter mee omgaan, maar de angstrespons blijft, ook fysiek, aanwezig. Van alle inadequaat gekozen termen in de geestelijke gezondheidszorg vind ik ‘herstel’ of het Engelse ‘recovery’ daarom misschien wel de moeilijkste.

‘Herstel’ betekent letterlijk een ‘terugkeer tot een vroegere (goede) toestand’. Ikzelf heb geen vroegere toestand die goed was, of beter dan mijn huidige. En al had ik die, dan zou ik niet gereset willen worden naar een eerder moment, want het kleine beetje nut aan een heftige psychische onbalans doorworstelen is dat ik er verdomd veel van geleerd heb over wie ik ben, wat me drijft, en hoe ik kan voorkomen dat de stoppen de volgende keer helemaal doorslaan.

Andere mensen met psychische klachten kunnen door de term ‘herstel’ het gevoel krijgen dat er een terugkeer naar een klachtenvrij leven is, die er in lang niet in alle gevallen is. Naasten kunnen denken dat hun geliefden van hun psychische klachten zullen genezen, als na een beenbreuk weer van hun stoornissen helen en daarna gewoon verder kunnen lopen.

In de psychiatrie wordt het woord ‘herstel’ helemaal niet gebruikt voor een terugkeer naar een vorige toestand, maar voor ‘(weer) zelfstandig meedraaien in de maatschappij’. Iets waarvoor een term als ‘instellen’ misschien veel passender zou zijn. Maar zelfs met een andere term is dit een zenuwslopende definitie, want wat is dit ‘meedraaien aan de maatschappij’, wanneer bereik je dit, moet je je daar goed bij voelen en is functionerend meedraaien überhaupt een criterium voor een vervullend leven?

Mijn leven is, ondanks de dagelijkse angst, ontzettend vervullend. Ik ben ook nooit gestopt met ‘zelfstandig meedraaien in de maatschappij’. Ik heb altijd een studie gehad, een baan, hobby’s en een sociaal leven. Ik heb dat zelfs gedaan in depressie, omdat de angst om uit te vallen en mensen teleur te stellen groter was dan dat zwarte monster. 

Het woord ‘herstel’ klopt voor mij niet met het feit dat ik nooit ben ‘ontsteld’. Het doet ook geen recht aan de strijd met mijn demonen, die ik levenslang mee zal dragen. Bovenal geeft het me het gevoel dat er iets van mij ziek was en ik beter kan worden. Terwijl ik altijd al goed genoeg ben geweest.

Koop mijn boeken


Bekijk op bol.com

3 reacties

  1. Hoi Harald,

    dank je voor je uitgebreide bericht! Ik heb ook de mindfulness/yoga/ademhaling richting gedaan. Het kan werken, maar dan moet het wel “jouw” manier zijn. Ik zweer er in ieder geval niet bij ;).

    Je zoon zal zijn eigen strijd hebben met zijn eigen demonen, ik denk dat advies geven averechts werkt. We moeten het allemaal zelf doen, op onze eigen manier. Er zijn veel dingen die kunnen werken, maar alleen voor mensen die er zelf ook in geloven.

    1. hartelijk dank voor je beantwoording/ toelichting . We verschillen inderdaad enigszins van mening . Ik neem aan dat je met “demonen” je beleving als zodanig bedoelt en dan ben ik het 100% met je eens.
      Ook het gezonden artikel mbt ” diafragmatic breathing” in een RCT geeft echter aan dat je de angst bv middels cortisol bv kunt meten. Ergo het is dus fysiek/meetbaar. En niet alleen mbt cortisol . En dan redeneer ik voort als ibuprofen ( bijv) voor hoofdpijn.:)) Kennelijk doet een bepaalde vorm van ademhaling dus iets met je chemie . En dan kan ik me niet voorstellen dat het “jouw” ding moet zijn . Je leest overigens wel veel dat een foute uitvoering misschien ook het resultaat kan beïnvloeden. Voorts : wat zou je zeggen van de genetische component ? Ook dat pleit voor een fysieke oorzaak.
      Wel lijkt het er inderdaad op , wat je zegt , dat hoe meer ik aandring hoe meer afkeer ik helaas ontmoet. Ik zal het ter harte nemen met pijn in het hart. :). Ik wens je ook heel veel sterkte en hoop dat je veel reacties krijgt ook hier op jouw fraai uitgevoerde blog.

  2. Hallo Anne, bij toeval kwam ik terecht op  jullie site “dsm-meisjes” en toen op jouw blog. Ik was in eerste instantie  op zoek naar bepaalde symptomen en stuitte toen op het mij onbekende ” alexithymie” , las toen jouw verhaal en ging een golf van herkenning door mij heen .Ongelofelijk goed beschreven en ik had als “insider”aan een half woord genoeg zoals dat heet . Bovenal respect dat je met naam en alles dit aandurft. Inmiddels ben ik  bepaald geen “dsm -meisje” maar een oude man die z’n leven lang is geteisterd door faalangst en sociale angst. (de kip en het ei :)) . De reden dat ik zo vrij ben te reageren is dus niet zozeer mijzelve .. : ik  heb een zoon van in de 30 wiens  “carriere”  en sociale leven tot op de dag van vandaag bepaald heeft zien worden  door dezelfde of zwaardere angsten en bijbehorende gevolgen en dat geeft je als ouder heel veel verdriet en zorgen.
    Jij schrijft dat het “ook fysiek” is . Ik riep onmiddelijk : ” juist fysiek” ! Ik geloof dus dat wat fysiek is je ook fysiek moet oplossen: er is iets misgegaan in de chemie …waarbij genetica en een start, een de eerste  grote schrik… de eerste grote confrontatie,   heeft geleid of kan leiden tot een cascade aan ( chronische) gevolgen . 
    Bij mijn zoon was aanvankelijk sprake van “gewoon” sociale  angst maar in de loop der jaren zag  ik  uit de sociale angst  een chronische depressie ..gedeeltelijk terug trekken uit het sociale leven voortvloeien ..vrijwel totale geslotenheid .. wantrouwen en tot mijn grote schrik woede-aanvallen . Vanwege laatstgenoemde symptoom  stuitte ik op alexithymie. In den beginne vroeg mijn zoon is ook af of hij Asperger had .. of borderline ..symptomen van autisme hier en daar ..nu zag ik “alexithymie .
    Ook mijn zoon , desgevraagd , had er nooit van gehoord.  Hij was indertijd vrijwel afgestudeerd, maar kon de sociale druk niet aan en stortte volledig inelkaar en belandde langere tijd in de bijstand. Nu verschillen hij en ik  30 jaar en ik heb 2 jaar geleden ( na jarenlang zoekwerk op internet) voor, laat ik voorzichtig zijn, 80/90% de oplossing ontdekt. Zoals ik al zei : Fysiek ..Niks meer en niks minder .Ik had net als de auteur Scott Stossel ( misschien ken je zijn werk) in “My age of anxiety”  alles geprobeerd wat je maar bedenken kunt vanaf m’n 35ste .: vitaminen/mineralen . kruiden (o.a. Ashwaganda , Rhodiola Rosae) , L-theanine, notropics als curcumin..en natuurlijk allerlei chemicaliën als efexor , propanolol en talloze “pammetjes”. Voorts homeopathie en kortere sessies bij psychiater  en “kruiden-dokters”. Sommige werkten in beperkte mate  (voor mijn gevoel) maar meest voor slechts korte tijd. De meesten in het geheel niet . Hoewel ik, zijnde uit de oude doos , altijd yoga als een “vrouwen-activiteit” heb gezien had mijn leven een andere loop genomen als ik dat eerder had geweten/gepraktiseerd . Althans ik noem het zelf geen yoga, maar meer ademhalingstechnieken.  Twee jaar geleden nam ik een proef , mede geactiveerd, door het lijden van mijn zoon, blééf ik zoeken en vorsen, Ik kon in het begin niet geloven dat iets simpels en logisch/onnozels als  ademhaling mijn angsten grotendeels kon wegnemen.  Onvoorstelbaar! . Ik begon met deze oefeningen zoals uitgelegd door deze meneer : https://www.youtube.com/watch?v=d6d7_oJGzKQ&t=34sHij noemt het “Purify” the head . Ik had eerder  al  gevonden dat één van de complexiteiten een chronisch op hol geslagen cortisol spiegel moest zijn. Een vermoeden in die richting kreeg ik door aanwijzingen : als ik in de gym “zware”oefeningen deed steeg mijn angst ..ook bij het drinken van koffie en natuurlijk de welbekende acute stress. Nu twee jaar geleden begon ik dus met genoemde   kapalbhati oefeningen met op de achtergrond deze “muziek “, gewoon zittend in een stoel:  https://www.youtube.com/watch?v=PnCZ9DgtbsE&t=6236s . Dit doe ik iedere ochtend een 10 minuten gevolgd door ongeveer 10 minuten mee neuriën met laatsgenoemde klanken. Zolang mogelijk zachtjes uitademend neuriën..Je concentreert je dan op “inde wijs” blijven en je gedachten kunnen moeilijker wegvluchten.Ben inmiddels een ander mens geworden . Mijn geheugen was in zwaar verval maar kwam terug. Mijn altijd aanwezige angsten zijn grotendeels verdwenen al heb ik in bekende angstsituaties ..bv een volle ruimte binnenkomen nog wel ” anticipatie-angst”  maar dat is gewoon een soortement Pavlov reactie noem ik het omdat dat in je brein ahw geimpregneerd is .. Dan blijkt echter dat de happening niet meer zoals eerder een gebruikelijke teleurstelling wordt maar prima gaat. Ook mijn bloeddruk is fors gedaald en na bv koffie drinken heb ik vrijwel geen “cortisol kick” meer. Idem bij  gewichtstraining.Nu vroeg ik mij het laatste jaar geregeld af : hoe kan dit toch in vredesnaam .. JUST ademhaling ??  Het antwoord en een grote inspiratie tot dit stukje vond ik, vrij recent,  in bijgaand onderzoek : https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5455070/Dit soort onderzoeken worden , zoals je ongetwijfeld weet in het ” Westen” zelden gedaan want hier wil de pharmaceutische industrie geld verdienen, vooral heel en een enigszins wetenschappelijk verantwoord onderzoek kost veel geld  en dat moet terugverdiend worden.
    De hamvraag in dit stukje bewaar ik voor het laatst : heb jij dit wel es geprobeerd en/of herken je hier iets in ?  Een korte vraag , maar wel een belangrijke :)) want wie weet kan het je helpen of kun je er (al of niet  kort) op reageren.  Overigens : mijn zoon heeft ook veel van genoemde middelen gebruikt maar mede omdat de middelen en bezoekjes aan ” hulpverleners” tot weinig , zeg maar nul , verbeteringen leidden in de loop der jaren  en hij nog steeds erg gesloten is en super-rationeel met allerlei genoemde nevenverschijnselen kan ik hem  tot nu toe niet bewegen de ademhaling aan te pakken. Om paniekaanvallen te voorkomen zit hij nu al langere tijd aan een chemisch dingetje , een paardemiddel , maar op de lange duur word je daar niet gelukkig van .Hoe dan ook .. bedankt voor je aandacht en met vriendelijke groet   Harald  

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *